ATEX / Exproof Telsizler

10 model

Patlayıcı ortamda kullanılacak telsiz, sertifikası ortamın sınıflandırmasıyla eşleşmek zorundadır. Sertifika işaretini okumak bir tercih değil, yasal ve hayati bir gerekliliktir: bölge, gaz grubu ve sıcaklık sınıfı üçünün birden uyması gerekir.

Hytera HP509 UL913 Exproof DMR El Telsizi

Hytera HP569 UL913 ATEX DMR El Telsizi

Hytera HP709 UL913 ATEX DMR El Telsizi

Hytera HP715Ex IIA ATEX DMR El Telsizi

Hytera HP715Ex IIC ATEX DMR El Telsizi

Hytera HP789 UL913 ATEX DMR El Telsizi

Hytera HP795Ex IIA ATEX DMR El Telsizi

Hytera HP795Ex IIC ATEX DMR El Telsizi

Hytera PT580H Plus UL913 TETRA El Telsizi

Hytera PT890Ex İntrinsik Güvenli TETRA El Telsizi

ATEX / Exproof Telsizler Seçim Matrisi

10 model, karar için belirleyici teknik değerlerle yan yana.

Model	Frekans	Çıkış Gücü	Kanal	Batarya	Koruma
HP509	400-470 MHz (UHF); 136-174 MHz (VHF)	UHF: 4W / 1W; VHF: 5W / 1W	256	2400 mAh (tipik) Li-ion	—
HP569	400-470MHz; 136-174MHz	UHF: 4W / 1W; VHF: 5W / 1W	256	2400 mAh (Li-ion)	Class I, Division 1, Group C-D, T4; Class II, III, Division 1,…
HP709	UHF: 350-470MHz; VHF: 136-174MHz	UHF: 4W / 1W; VHF: 5W / 1W	1024	2850 mAh Li-ion, akıllı anti-counterfeit	Class I, II, III, Division 1, Groups C-G, T4, -30°C ~ +60°C;…
HP715Ex IIA ATEX DMR El Telsizi	400-480MHz; 136-174MHz; 350-400MHz; 330-400MHz	UHF: 4W/1W; VHF: 5W/1W	1024	2150 mAh Li-Polymer, intrinsically safe	IECEx, ATEX, USA, CA (tüm global sertifikalar, teknik…
HP715Ex IIC ATEX DMR El Telsizi	400-480MHz; 136-174MHz; 350-400MHz; 330-400MHz	2W/1W	1024	2150 mAh Li-Polymer, intrinsically safe	IECEx, ATEX, USA, CA (tüm global sertifikalar, teknik…
HP789	UHF: 350-470 MHz; VHF: 136-174 MHz	UHF: 4W/1W; VHF: 5W/1W	1024	2850 mAh Li-ion	—
HP795Ex IIA ATEX DMR El Telsizi	400-480MHz; 136-174MHz; 350-400MHz; 330-400MHz	UHF: 4W/1W; VHF: 5W/1W	1024	2150 mAh Li-Polymer, intrinsically safe	IECEx, ATEX, USA, CA (tüm global sertifikalar, teknik…
HP795Ex IIC ATEX DMR El Telsizi	400-480MHz; 136-174MHz; 350-400MHz; 330-400MHz	2W/1W	1024	2150 mAh Li-Polymer, intrinsically safe	IECEx, ATEX, USA, CA (tüm global sertifikalar, teknik…
PT580H	380-430 MHz; 405-475 MHz; 806-870 MHz	1 W	—	2400 mAh Ex Li-ion	—
PT890Ex	380–475 MHz; 806–870 MHz	Class 3L (maksimum)	—	2150 mAh IIC Ex Li-Polimer	IP64/IP65/IP66/IP67/IP68 (2m, 4h)

Değerler üreticinin yayımladığı veri sayfalarındandır. Modelin tam teknik özellik tablosu için satırdaki bağlantıya gidin. Kurumunuza uygun modeli birlikte belirlemek için teklif isteyebilirsiniz.

ATEX / Exproof Telsizler Seçim Rehberi

Doğru ürünü seçmek için bilinmesi gerekenler.

Sertifika işaretini okumak

Bir ATEX cihazının etiketinde şuna benzer bir dizi bulunur:

> II 2G Ex ib IIC T4 Gb

Anlamı sırayla:

Bölüm	Anlamı
II	Ekipman grubu — yer üstü tesisler (I madenler içindir)
2G	Kategori 2, gaz (G) — Bölge 1 ve 2'de kullanılabilir
Ex ib	Koruma tipi — kendinden emniyetli, ib seviyesi
IIC	Gaz grubu — hidrojen/asetilen dâhil en hassas grup
T4	Sıcaklık sınıfı — azami yüzey sıcaklığı 135 °C
Gb	Ekipman koruma seviyesi

Bu dizinin her bölümü ortamın sınıflandırmasıyla uyuşmalıdır. Bir tanesinin uymaması cihazı o ortamda kullanılamaz hâle getirir.

Bölge sınıflandırması

Bölge	Tanım	Gerekli kategori
Bölge 0	Patlayıcı ortam sürekli ya da uzun süre var	Kategori 1G
Bölge 1	Normal çalışmada zaman zaman oluşur	Kategori 2G (veya 1G)
Bölge 2	Yalnızca arıza hâlinde ve kısa süre	Kategori 3G (veya 2G, 1G)
Bölge 20/21/22	Toz ortamları için aynı mantık	Kategori 1D/2D/3D

ATEX bölge sınıflandırması Patlayıcı ortam, patlayıcı karışımın bulunma sıklığına göre bölgelere ayrılır. Cihazın sertifika kategorisi kullanılacağı bölgeyi kapsamalıdır. Bölgeyi telsiz tedarikçisi değil, tesisin patlamadan korunma dokümanı belirler. İç içe üç bölge. Merkezde Bölge 0: patlayıcı ortam sürekli veya uzun süre var, Kategori 1G gerekir. Ortada Bölge 1: normal çalışmada zaman zaman oluşur, Kategori 2G gerekir. Dışta Bölge 2: yalnızca arıza hâlinde ve kısa süre oluşur, Kategori 3G yeterlidir. Tozlar için karşılıkları Bölge 20, 21 ve 22'dir.

Bölgeyi telsiz tedarikçisi belirlemez. Sınıflandırma, tesisin patlamadan korunma dokümanında yer alır ve iş güvenliği biriminin sorumluluğundadır. Cihaz seçimi bu dokümandan başlar.

Gaz grubu — hiyerarşi tek yönlüdür

Grup	Referans gaz	Hassasiyet
IIA	Propan	En düşük
IIB	Etilen	Orta
IIC	Hidrojen, asetilen	En yüksek

Hiyerarşi tek yönlüdür: IIC belgeli cihaz IIB ve IIA ortamlarda kullanılabilir; IIA belgeli cihaz IIC ortamda kullanılamaz.

Katalogda aynı model hem IIA hem IIC sertifikalı sürümlerle bulunabilir. Bu iki cihaz dışarıdan aynı görünür ama farklı ortamlar içindir; adresleri ve ürün sayfaları bu yüzden ayrıdır.

Sıcaklık sınıfı

Sınıf	Azami yüzey sıcaklığı
T1	450 °C
T2	300 °C
T3	200 °C
T4	135 °C
T5	100 °C
T6	85 °C

Cihazın sıcaklık sınıfı, ortamdaki maddenin tutuşma sıcaklığının altında kalmalıdır. T4 belgeli bir cihaz, tutuşma sıcaklığı 135 °C'nin altındaki bir madde için yeterli değildir.

Aksesuarlar sertifikanın parçasıdır

Bu bölümdeki en sık ve en tehlikeli hata: standart aksesuar takmak.

Sertifika, cihaz ile bataryanın oluşturduğu tertibat için verilir. Kendinden emniyetlilik ilkesi, devrede depolanabilecek enerjinin sınırlı tutulmasına dayanır; standart bir batarya bu sınırı aşar.

Sonuç: standart batarya takılan bir ATEX telsizi artık ATEX telsizi değildir. Aynı kural anten, kulaklık, mikrofon ve kılıf için de geçerlidir.

Her ürün sayfasında o cihazla birlikte belgelenmiş aksesuarlar listelenmiştir. ATEX ortamında yalnızca bu liste kullanılabilir.

Kullanım ve denetim kuralları

Cihaz patlayıcı ortamda açılmaz; batarya değişimi güvenli bölgede yapılır.
Gövdesi çatlamış, contası ezilmiş ya da etiketi okunamaz hâle gelmiş cihaz kullanılmaz.
Onarım yalnızca yetkili servis tarafından, orijinal parçayla yapılır; muadil parça sertifikayı geçersiz kılar.
Sertifika belgeleri iş güvenliği dosyasında saklanmalıdır; denetimlerde istenir.

Ayrıntılı uygulama rehberi: Petrol ve gaz sektöründe ATEX telsiz kullanım rehberi. Sektörel çözümler için petrol ve gaz ve madencilik sayfalarına bakabilirsiniz.

Sık Sorulan Sorular

ATEX telsiz nedir?

ATEX, patlayıcı ortamlarda kullanılacak ekipmanın uyması gereken Avrupa Birliği düzenlemesidir; IECEx aynı konunun uluslararası karşılığıdır. ATEX sertifikalı telsiz, normal çalışmada ve öngörülebilir arıza durumlarında patlamayı tetikleyecek kıvılcım ya da yüzey sıcaklığı üretmeyecek biçimde tasarlanmış ve bağımsız kuruluşça belgelenmiştir. Petrol, gaz, kimya, boya, un ve maden tesislerinde zorunludur.

Gaz grubu IIA, IIB, IIC ne demek?

Ortamdaki gazın tutuşma kolaylığına göre yapılan sınıflandırmadır. IIA en az hassas gruptur (propan referans alınır), IIB orta (etilen), IIC en hassas gruptur (hidrojen ve asetilen). Sertifika hiyerarşiktir: IIC belgeli bir cihaz IIB ve IIA ortamlarda da kullanılabilir, tersi mümkün değildir. Bu yüzden IIA belgeli bir cihazı hidrojen bulunan bir ortama sokmak ciddi bir ihlaldir.

Bölge (zone) nasıl belirlenir?

Bölge sınıflandırmasını tesisin patlamadan korunma dokümanı belirler; telsiz tedarikçisi belirlemez. Gazlar için Bölge 0 (sürekli), Bölge 1 (normal çalışmada zaman zaman), Bölge 2 (yalnızca arıza hâlinde) kullanılır; tozlar için Bölge 20, 21 ve 22. Cihazın sertifikası, kullanılacağı bölgeyi kapsamalıdır.

Exproof telsizin bataryası da sertifikalı olmak zorunda mı?

Evet ve bu en sık yapılan hatadır. Sertifika cihaz ile bataryanın birlikte oluşturduğu tertibat için verilir. Standart bir batarya takıldığında sertifika geçersiz hâle gelir; cihaz artık patlayıcı ortamda kullanılamaz. Aynı şey anten, kılıf ve kulaklık için de geçerlidir: ATEX ortamında yalnızca o tertibat için belgelenmiş aksesuarlar kullanılabilir.

UL913 ne anlama geliyor?

UL913, kendinden emniyetli (intrinsically safe) ekipman için Kuzey Amerika standardıdır. Kendinden emniyetlilik, devrede depolanan enerjinin ateşleme yapamayacak kadar sınırlı tutulması ilkesine dayanır. Katalogda hem ATEX/IECEx hem UL913 belgeli modeller bulunur; hangi belgenin gerektiği tesisin tabi olduğu mevzuata göre belirlenir.